Aandoenlijk wezentje met speldenkussen

 

We hebben enkele dagen in Venetië besteed aan de Biënnale, de paviljoens in de Gardini natuurlijk en het Arsenale, plus wat her en der in de stad te vinden, en soms ook niet te vinden was. En aan het eind komt dan altijd de vraag: wat zal hiervan beklijven, wat heeft indruk gemaakt, wat heeft je het meest geraakt, wat vond je het beste? En dat is een lastige, want het zijn verschillende categorieën, disciplines die het dan tegen elkaar moeten opnemen: schilderijen, foto’s, sculpturen, een performance, video’s, tekeningen humor, ernst – eigenlijk is het niet te doen.

Maar toch.

De miniatuur schuurtjes, huisjes van Beverly Buchanan van hout, stalen gelijk mijn hart. Ik kreeg gelijk zin om, als ik weer thuis was, ook zoiets te gaan proberen te maken, een schuurtje, van latjes, balkjes, van sloophout. Ze waren fijn om naar te kijken. De art brut was niet ver weg.

Het Spaans paviljoen. Het Spaans paviljoen was van links naar rechts, van onder tot boven, volgeplakt met ansichtkaarten. Maar heel strak en mathematisch, alle ansichten hingen op gelijke afstand van elkaar, en ze hingen allemaal portrait. Duizenden ansichten. Overal waar je keek, ansichten. Het was betoverend, overdonderend, je was omsingeld door ansichten, ingepakt. En de ansichten waren per thema geselecteerd: kerken, dieren, bergen, zonsondergangen, museumstukken – alles. Het was ondoenlijk om ze allemaal te bekijken, zeker de ansichten die boven de twee meter hoog hingen (en het plafond was zeker twee meter verder).
Een kunstwerk van Oriol Vilanova.

Het Pools paviljoen had een nevenvangst, een onbedoelde publiekstrekker: een zeemeeuw had, voor de opening van de Biënnale, besloten dat die plek daar in het gras, voor de ingang van het Paviljoen, een geschikte locatie zou zijn voor haar nest. Dus maakte ze een nest, en legde daar haar eieren. Lekker rustig plekkie, niemand te zien, mooi zo.

Maar toen begon de Biënnale. Had ze de hele dag die kijkers die haar filmden en foto’s van haar maakten. Terwijl zij niets anders wilde dan gewoon rustig broeden. Wist zij veel dat het Pools paviljoen zo veel bezoekers zou trekken?

Toen wij er waren, waren er drie kuikens.

In het Turks Paviljoen is de kunst, de installatie A Kiss on the Eyes van Nilbar Güreş te zien. Mixed media, heet dat dan, in haar sculpturen komt er in ieder geval een boel textiel aan te pas. Vrolijk, geheimzinnig, raadselachtig, en daar was dat figuurtje. Een ledenpopje, zonder ogen, die met zijn hoofd een levensgroot speldenkussen achter zich aan sleepte.

Wat was dit? Wat werd hier verbeeld? Wat was dat speldenkussen, en waarom was dat verbonden met zijn hoofd? Waren dat soms, metaforisch, zijn gedachten? Ik heb daar ook wel ’n last van. Gedachten als spelden, of als een speldenkussen. Maar dat wezentje zag er zo hulpeloos uit, met zijn gesleep, hij had toch geen benen? Ach, wat een aandoenlijkheid.