Twee concerten, perfomances in De Perifeer

 

  

 

Vanmiddag was ik bij De Perifeer voor een optreden van de klankdichter Jaap Blonk. Ik zie dat ik gelijk een aantal dingen moet uitleggen.

Wat is De Perifeer? De Perifeer is eigenlijk het atelier van de Deventer kunstenaar Harco Rutgers. En dat bevindt zich aan de M.H.F. de Boerlaan  151, Deventer, begane grond.

En De Perifeer organiseert kleine evenementen: kunst, muziek, theater, performance experiment, en nieuwe talenten. Het podium is klein, en de publieksruimte dus ook. Met wat passen, meten en inschikkelijkheid, kunnen er zo’n 40 bezoekers aanwezig zijn bij een optreden.

Vanmiddag was ik hier vanwege Jaap Blonk dus. Die ken ik eigenlijk vooral van zijn optredens op de VPRO radio, de literaire programma’s, die had je toen nog, beste jonge lezertjes, ’s middags en ’s avonds op de radio, in de jaren tachtig en negentig. Daar las Jaap Blonk dan zijn klankgedichten voor, tussen de voordrachten van Remco Campert, Maarten Biesheuvel en Johnny van Doorn.

En een klankdichter herken je dus niet aan sonnetten. Een klankdichter maakt geluiden waarvan je denkt, wat zou dat kunnen beteken, ik begrijp er niets van.

Jaap blonk spreekt in klanken. Niet in een Scandinavische taal, of Hongaars, Swahili, maar in klanken. Bedenk er maar wat bij, als je wilt.

Jaap Blonk komt natuurlijk niet uit het niets. Bij zijn kraampje kocht ik de cd met zijn versie van de Ursonate van Kurt Schwitters, van Dada, weetuwel, heerlijk onzin. Ik hou daar wel van.

Maar vanmiddag in De Perifeer  stond Jaap Blonk als duo op het podium, samen met Terrie Ex, gitarist van de anarcho punkband The Ex. Dus lak aan muziekconventies. Een gitaar kun je gerust bespelen met een koffiekopje, of met een drumstokje, dat soort werk dus. Alles mag. Alles ligt open, alles is vrij.

Leuk, maar ik had toch liever wat gedichten gehoord. Er zitten grenzen aan gekkigheid.

Maar er was niet alleen Jaap Blonk & Terrie Ex in de Perifeer vanmiddag, er trad nog een fascinerend duo op. En dat was erg interessant, want waar zat ik hier naar te kijken en te luisteren, een muziekduo, een kunst performance, een ongeorganiseerde bak herrie? Want wat gingen ze tekeer op die kleine ruimte.

Reona & Grgur Savić.  Reona, dat is de dame dus, Japans, had metalen plaatjes onder haar schoenen, en daar tapdanste ze mee: op de betonnen vloer van het atelier, op de aluminium platen die op de vloer lagen, op metalen deksels, op alles wat er voor haar voeten kwam.

En daarnaast sloeg ze ook op alles wat er in haar buurt lag, met rammelaars, op blikjes, en dat alles in een fanatiek tempo.

Grgur Savić blies op een klarinet en een saxofoon, en maltraiteerde die instrumenten ook met alles wat hij gedurende het optreden vond. Ik wist niet hoeveel er van dit concert was ingestudeerd, en hoeveel ervan improvisatie was. Deden ze maar wat, of voerden ze een strakke compositie uit? En hoeveel was er toeval? Trash Trance, heb ik als genrenaam bedacht, want ze gingen maar door.

Enfin, het concert had een hoog amusement waarde, wanneer zie en hoor je nou tapdansen? 

 

Waarom ik dit jaar niet naar Take Root ga

Dit jaar ga ik niet naar het Take Root Festival. En dat is niet omdat ik verhinderd ben, vanwege een sterfgeval, ziekte of een verplichting elders, maar omdat ik het affiche, de programmering, de line-up, niks vind.

Waarom moet ik hierom in de auto stappen? Waarom naar de Oosterpoort in Groningen rijden, om wat singer songwriters te zien en te horen, die je van tevoren al had gecheckt op youtube en eerlijk gezegd, je vond het maar matig. Was dit nou festivalwaardig? Of was het hooguit geschikt voor een leuk avondje in een feesttent?

Ik ben een vaste klant van dit Americana festival. Take Root en ik gaan al een hele tijd terug: ik was er al vanaf de eerste editie. En die was in Sportcomplex De Smelt in Assen. Op het programma, stond toen, in 1998, een optreden van een fanfare, of waren het de majorettes uit een belendend dorpje? Kneuterig misschien en beslist geen Americana, maar het had wel wat.

En ik heb er Daniel Johnston gezien. Gottegot, dat was wat. Steve Earle, The Gourds, Vic Chessnutt, en Eels niet te vergeten. (En ook Helga, een oud-collega van mij. Ik had haar niet gelijk herkend, te veel bier op, ik dan, en zij droeg inenen een bril).

Ik grasduin nu even door het archief van Take Root, en ik zie weer welke bands er opgetreden hebben. Wat een kwaliteit heeft daar op het podium gestaan. Op zowel het grote hoofdpodium als de kleine akoestische ruimtes.

Wat een bands waren er toen. Dat was kwaliteit, dat was een goed festival, tot volgend jaar, vaste prik.

Maar nu, editie 2026, wat is daar nu van over? Ik ben, zoals gezegd, de lijst met artiesten thuis afgegaan op youtube, even kijken welk geluid er achter welke naam zit. En om te beginnen: er waren veel onbekende namen, en er was ook niet echt een trekker, een headliner. Maar onbekend is niet gelijk onbemind bij mij, dus ik luisterde, ik keek en ik scrollde. En ik noteerde wat ik ervan vond: plusjes, minnetjes, vraagtekens.

En mijn scorelijst vertoonde veel minnetjes, plus wat magere plusjes. Maar nergens, nergens twee plusjes. En zo streng ben ik ook weer niet. Maar dit jaar dus geen Take Root voor mij. En het vervelende is: ik denk niet dat ik veel mis. En dat vind ik ook wel weer jammer, voor Take Root.

  

Michiels variant nummer zoveel

Nacht, straten, apotheek, lantaren,
Een zinloos schijnsel in de mist.
Al leef je nog eens twintig jaren –
Geen uitweg – alles is beslist. 

Je sterft en wordt opnieuw geboren,
Alles herhaalt zich vroeg of laat:
Rimpels in het kanaal bevroren,
Nacht, apotheek, lantaren, straat.

                      *  
Nachtportier - dit was ooit ziekenhuis,
nu hotel, je vindt geen zuster meer,
al dwaal je van kelder tot toren,
je gaat met pensioen, dat is beslist.

Je zaklamp schijnt vertrouwd in de nacht.
Je was hier al in tweeduizend acht,
kaal, rimpels, je herhaalt jezelf.
Nachtportier, ziekenhuis, Nieuwstraat.

 

 

(Het origineel is natuurlijk van Aleksander Blok) 

Inkt

Was er verschil tussen inkt en verf?
En zo ja, wat maakt dat dan uit?
Wie bepaalt hier welke vloeistof,
wijn, modder, menstruatiebloed, 

het papier en het beeld maakten?
Het Oost-Indisch zwart vloeide grillig
je kraste, kraste, met een rietpen
dwars door het papier, daar en hier. 

Je vroeg je af, wat moest er uit?
Was dit je beruchte ongeduld,
of was dit lekker authentiek? 

Je pakte een nieuw vel, blanco
dat voelde haast als een uitdaging,
je doopte je penseel in het zwart.

 

 

Ik heb net de nieuwe cd van Eels gekocht

Ik had hier graag geschreven dat ik alle cd’s van Eels  heb gekocht sinds hun debuut. Maar dat is niet zo. Ik kocht de platen van Eels vanaf de tweede plaat, Electro-Shock Blues, die trof doel bij mij, die raakte mij vol. En daarna kocht ik ook de debuutplaat, Beautiful Freak, en alle andere platen sindsdien, en dat is dus sinds 1998, bijna dertig jaar geleden.

Ik koop eigenlijk geen fysieke muziekdragers meer, geen elpees, geen cd’s, maar ik maak een uitzondering voor twee artiesten: Will Oldham / Bonnie Prince Billy en Eels, dan ga ik naar de winkel, en voeg de cd toe aan het uitdijende rijtje.

En, ik type dit terwijl ik de cd van Eels voor de eerste keer integraal hoor, ik heb nog geen minder nummer gehoord. Het is een rustige plaat, geen plotselinge ruige rock uitschieters, en dat is wel prettig. Ik hoor Eels zoals ik ze graag hoor, de zang, de gitaar, de melodie, en dat is fijn. Dat was altijd fijn, en dat is het dus nu ook.

Cookie Happened, goeie plaat.

Ruis

Een week lang aan zee gezeten,
en ik moet zeggen,
best een bak ruis.

 

Nieuwbouw, R**** straat, Deventer

Vijf gezinnen beginnen daar,
allemaal tegelijk,
met hun nieuwe leven
in hun fris gemetselde huis
van vijf kamers, met van binnen
alles gestoffeerd, plus
parkeerplaats, schuurtje,
alles eender, cementgeur,
twee en half duizend huur,
per maand, kant en klaar.
Alles nieuw, alles ligt nog open,
je vroeg je af wanneer
de ellende zou beginnen,
en bij welk huisnummer?