Erik Harteveld wint Culturele Prijs Drente 2026

  

Gefeliciteerd Erik Harteveld, met de Drentse Culturele Prijs van 2026.

Erik Harteveld ken ik eigenlijk alleen van twee dingen: de dichtbundel De eeuwig zoemende vliegenstrip, uitgeverij Kleine Uil, 2008, en van een video waarin hij een oproep doet aan het Drents Archief, en dat is een gedicht dat te lezen is op bladzijde 28, 29, 30 en 31 van diezelfde bundel - en ik vind het geweldig, wat een gedicht: Oproep aan het Drents Archief.

(Wat een best prikkelend gedicht is als je samenwoont met iemand die werkzaam is in het archief, weliswaar niet het Drents, maar toch).

 

 

 

Gehoord: citaatje du jour

‘Er zijn omstandigheden gebeurd,

daarom zoek ik een hotelkamer’

 

De verboden helm van Vladyslav Heraskevych

Hoeveel portretten kunnen er op de helm van een Oekraïense skeleton atleet? Twee en twintig. 

Er was een relletje, er was opschudding, er was controverse op de Olympische Winterspelen in Milaan. De Oekraïense skeletonner (ja, dan suis je op je buik, hoofd naar voren, op een heel klein sleetje in een nauwsluitend pak, door een ijskanaal, naar de finish beneden, maar daar gaat het nu even niet over) Vladyslav Heraskevych, werd gediskwalificeerd voordat hij ook maar een meter gegleden had, en dat was vanwege zijn helm, de afbeeldingen van sporters op zijn helm. De afbeeldingen van Oekraiense atleten die omgekomen waren in de oorlog met Rusland, om precies te zijn. Hij wilde ze eren, dat ze toch nog een beetje aanwezig konden zijn op de Spelen. En sommige van die atleten waren vrienden van hem. De helm als eerbetoon.

Maar dat mocht niet. Dat was politiek. Daar was een helm niet voor bedoeld. Dus het was een keuze, of hij koos voor een andere helm, of hij werd gediskwalificeerd.

Maar Vladyslav wilde geen andere helm. En ging in beroep tegen het besluit van het IOC. Helaas oordeelde het bestuur negatief over de herdenkingshelm

Dit zijn de namen van de sporters die gedood zijn door de Russen in de oorlog, die afgebeeld, vervaardigd door kunstenares Iryna Prots, op de helm staan.

Volodymyr Androschuk

Karyna Bakhur

Karyna Diachenko

Maksym Halinichev

Pavlo Ishchenko

Victoria Ivashko

Oleksiy Khabarov

Ivan Kononenko

Mykyta Kozubenko

Daria Kurdel

Andriy Kutsenko

Mariya Lebid

Oleksiy Lohinov

Yevhen Malyshev

Alina Perehudova

Roman Polishchuk

Dmytro Sarpar

Taras Shpuk

Kateryna Troyan

Andriy Yaremenko

Fedir Yepifanov

Nazar Zui

 

Hommels tellen

Je moest laatst denken aan de tijd dat je hommels telde,
voor je werk. Hommels tellen, om en nabij dan,
want die beestjes zaten niet stil, behalve dan als ze
in een bloem verdwenen. Je noteerde ze allemaal,
daar, in de berm, voor de wetenschap. Je ene collega
vertelde dat ze Amsterdam 'een zussenstad' vond,
een stad waar je met je zussen heen ging.
En je andere teller was een Italiaan die,
speciaal voor een concert van De Dijk
naar Nederland was gekomen.
En er was collega drie, die zei,
dat ze geen hobby’s of interesses had,
in de zomer toen je hommels telde.

 

 

fuck ice

De Amerikaans-Britse Olympische skiër Gus Kenworthy schreef zijn tekst in de sneeuw. (Netjes uitgevoerd, vooral de punt op de i moet een uitdaging zijn geweest).

Soldaat – Hovenier

 

(Dus niet: strip of, goeie god, graphic novel, maar beeldroman.)

Afgelopen week las ik Soldaat – Hovenier, Een liefde tussen hemel en hel, de beeldroman van Joris Vermassen, die speelt tegen het decor van de Eerste Wereld Oorlog. En ik las, denk ik, het enige tweedehandse exemplaar dat in Nederland voorhanden was. Maar het boek maakt een ongelezen indruk, de vorige eigenaar was een nette lezer.

Soldaat – Hovenier is geen beeldromannetje dat je zomaar even tussendoor leest, het boek is 460 bladzijdes dik. En het onderwerp is ook niet luchtig: oorlog. Maar er zijn meer onderwerpen: liefde, dood, natuur, kunst en vriendschap. Het is een boek dat je na lezing niet onberoerd achterlaat. Je leeft mee met het hoofdpersonage Alois en zijn liefde voor zijn Clothilde, die hem brieven schrijft. En hij schrijft terug, Die brieven staan ook in deze beeldroman, maar, spoiler, de brieven zijn niet echt. Het boek is fictie. Het verhaal is losjes gebaseerd op de grootvader van Joris Vermassen, hij was hovenier, hij ging in de oorlog. Maar de geschiedenis van de ontmoeting met de schilder Monet, en de verliefdheid op Marie, en haar dood, ja sorry, ze gaat dood, zijn dan weer verzonnen.

Het boek is mooi uitgegeven, en is mooi getekend en gekleurd/ ge-inkt. En wil je het beste album van 2025 lezen, lees dan Soldaat – Hovenier.

Is er dan niets aan te merken op deze sublieme uitgave? Ja, dat is er wel. Het viel mij op dat op diverse afbeeldingen in het boek, personages ‘verkeerd’ lopen.

Als een mens loopt, dan beweegt hij/zij het rechterbeen naar voren, samen met de linkerarm. Zijn/haar linkerbeen gaat naar voren samen met de rechterarm. Maar in dit boek bewegen zich enkele telgangers: rechterarm samen naar voren met rechterbeen, en zo bewegen mensen zich niet.

 

 

Soldaat-Hovenier is geen grafisch pamflet, geen oorlogsepos, geen liefdestragedie – en toch is het dat allemaal. Bovenal is het een ode aan schoonheid als laatste bastion van menselijkheid.

 

 Joris Vermassen – Soldaat-Hovenier.
 Borgerhoff & Lamberigts.
 472 pagina’s. softcover. € 35,00

En toen had ik er drie

 

En toen had ik er drie. Drie stuks Atonaal. Eén eerste druk, 1951, en twee tweede drukken, 1952. De derde druk heb ik niet. Maar omdat er altijd iets te streven moet zijn: die wil ik dus ook wel. Die derde druk is namelijk de vermeerderde druk. Vermeerderd met meer dichters: Sybren Polet en…. Remco Campert. 

Volgens AI is het verschil tussen druk twee en druk drie, dat in druk drie, enkele gedichten van Remco Campert zijn opgenomen. Maar, als ik de eerste en de tweede druk opensla, zie ik dat er al twee gedichten van Remco Campert in staan. Dus waar haalt AI zijn fake news vandaan? 

De bundel poëzie van De Vijftigers,  Atonaal is samengesteld door Simon Vinkenoog en bevat ook tekeningen van Karel Appel en Corneille. 

(sic) In de bundel Atonaal, worden alle persoonsnamen consequent zonder hoofdletter geschreven. 

Hans Andreus – Remco Campert – Hugo Claus-  Jan G. Elburg – Jan Hanlo – Gerrit Kouwenaar – Hans Lodeizen – Lucebert – Paul Rodenko – Koos Schuur – Simon Vinkenoog