Je had nog nooit iemand zien
huilen in een museum. Je had er wel over gehoord: Uber sensitieve types,
dicht bij hun gevoel, puur. Je voelde je bij zulke berichtjes toch altijd wat
tekort schieten: waarom had jij nog nooit gehuld in een museum? Waarom werd jij
nooit aangedaan door een schilderij? Waarom lukte het, om de
verantwoordelijkheid aan de andere kant te leggen, een schilderij nooit om jou
tot tranen te beroeren? Terwijl, je had inmiddels toch door de decennia heen,
een aardige trackrecord opgebouwd van Documenta’s, Biënnales, Quadrienales
in binnen- en buitenland (en weet ik wat) kunstroutes, kunst-poëziefestivals. Je
wist je weetje – maar je gevoel en de verbinding met je traanklieren was dus
kennelijk blijven steken in de amateur-fase: het hogere had je nooit bereikt.
Zelfs ook nooit gezien bij anderen.
Tot gisteren.
Gisteren bezocht je enkele
van de kunstmusea in Basel. Je deed je routine: je had de catalogus
gekocht, op internet rondgekeken, je blouse gestreken van te voren, de munt in
het garderobekastje gedaan – dus.
Je bekeek de tentoongestelde
kunst, niets aan de hand. Maar daar hoorde je het: gesnik. Verdomd, je hoorde
gehuil. Er huilde daar iemand. Tussen de kunst, in het museum. Je keek op, je
probeerde het geluid te lokaliseren. Het was niet zomaar snikken, het was
hartverscheurend janken, lange uithalen, het was pijn, het kwam van ver, het
was diep.
Ik vroeg me af wie dit geluid,
wie deze smart zou kunnen voortbrengen. En welke kunst, welk schilderij dit
voor elkaar had gekregen. Het zou toch niet weer een Rothko zijn? Wat was er gezien? En wat had het geraakt bij de huiler?
Ik volgde het geluid, sloeg
twee hoeken om, en daar zag ik de tranen tussen de schilderijen.Er lag een meisje plat op de
vloer van het museum, een peuter, helemaal opgaand in de contramine. Een en al
theater, alles werd uit de kast gehaald: tranen, jammeren, gillen – het
repertoire.
De ouders zaten op het bankje
ernaast, zichtbaar ongemakkelijk met de situatie, met hun dochter.
Huilen in een museum, huilen
tussen de kunst, ik zag het nu, is uiteindelijk gewoon gênant. Voor iedereen.
Doe het niet. Laat geen traan om de kunst in een museum, stel je niet aan.